Medewerkerstevredenheid… Het klinkt zo plezierig en aardig. Maar het is feitelijk helemaal niet iets waar je naar zou moeten streven als CEO, manager of HR-adviseur. Dus stop gerust met het meten van en werken aan tevredenheid. Je koopt er niks voor. Tenzij men massaal ontevreden is. Maar dan wordt het tijd voor een stevige interim-manager (in plaats van te gaan werken aan meer tevredenheid).

bedrijfsyoga-1Tijdens een workshop die ik onlangs samen met toptrainer Ruud Haex gaf, vroeg een deelnemer: “Wat heb je er aan als de medewerkers in jouw organisatie ‘tevreden zijn’? Mijn eerste reactie was: “niks!” Wat ik even later nuanceerde tot “Nou ja, het is beter dan dat men massaal ontevreden is”. Maar daar houdt het ook ongeveer op. Zelfs ervaren HR-adviseurs snappen vaak tot op de dag van vandaag het verschil niet tussen bevlogenheid (hoge energie en productiviteit) en tevredenheid. Dit verschil is zo cruciaal omdat het gemakkelijk tientallen procenten verschil in productiviteit, omzet en winst kan opleveren.

Bewijs

Als je wat meer wetenschappelijke bewijs wilt lezen, raad ik graag literatuur aan van Jim Harter (2003) van Gallup die bewees op basis van zijn meta-analyses dat ’employee engagement’ leidt tot hogere organisatie uitkomsten zoals omzet en winst. Dat geldt niet voor tevredenheid. Daarover schrijft Prof. dr. W. van Rhenen (Nyenrode): “Hoewel beide emoties een positief-affectieve state representeren, is er bij engagement sprake van arousal, activatie en alertheid, terwijl dit bij tevredenheid gaat om rust, inactivatie en unawareness”. Strikt wetenschappelijk kun je Herzberg misschien beter niet gebruiken maar zijn inzicht is waardevol dat ‘satisfiers’ (zaken die mensen op de langere termijn kunnen motiveren) te maken hebben met de werkinhoud en met prestaties die je nastreeft en beloont en waarvoor je ontwikkelingsmogelijkheden faciliteert. Dit in tegenstelling tot dissatisfiers die vaak slechts oppervlakkig en tijdelijk werken zoals meer loon en betere arbeidsomstandigheden (de zogenaamde hygienefactoren).

Zelfs ervaren HR-adviseurs snappen vaak tot op de dag van vandaag het verschil niet tussen bevlogenheid (hoge energie en productiviteit) en tevredenheid.

Zo combineer ik graag het verschil tussen ontevredenheid, tevredenheid en bevlogenheid met de mate waarin een organisatie vitaal is en leert.

Ontevreden

Mijn beeld is dat in een Ontevreden organisatie de ellende zo heeft toegeslagen dat leren, niet echt meer plaatsvindt. Men bevindt zich immers aan de rand van een crisis en vermoedelijk qua leren in de ‘panic zone’. Er is geen vertrouwen meer. Niet in de producten of diensten of niet in de leiding of Schermafbeelding 2016-06-11 om 13.28.54niet in de toekomst of een combinatie van genoemde factoren. Medewerkers zien dat hun collega’s afhaken, eerst geestelijk en vaak daarna ook lichamelijk. Het percentage actief niet-bevlogen medewerkers kan dan hoog oplopen. Klanten worden getolereerd, genegeerd of zelfs slecht behandeld. Heeft u dat nooit meegemaakt ergens? Die grote ontevredenheid komt ergens vandaan. Dat moet eerst worden opgepakt want zonder vertrouwen gebeurt er niks goeds in organisaties (lees The Speed of trust van Covey). Een interim-manager kan dan soms het tij nog keren.

Tevreden

Een niveau hoger op de ladder, is er sprake van Tevredenheid. Op dat moment is de Comfortzone sterk uitgebreid. De medewerkers hebben het daar goed. Naar aanleiding van onderzoek is vastgesteld dat de medewerkers meer inspraak wilden, betere secundaire voorwaarden, aardiger managers, flexibele werktijden, fitness in werktijd, de mogelijkheid om op eigen devices te werken enzovoorts.

Is het onzin om te veronderstellen dat de aandacht van deze medewerkers nog steeds sterk gericht is op interne (eigen)belangen? En zou je, als je middelmatig presteerde of zelfs slecht, maar je hebt hier een vaste aanstelling, ooit nog weggaan? Waarom zou je? Het is er toch goed? Je zit er warmpjes bij. Leren? Er is geen gebrek aan Schermafbeelding 2016-06-11 om 13.29.05faciliteiten maar na alle cursussen over omgaan met werkdruk, Arbo-beleid en over “Beter ontspannen” heeft niemand meer zin in andere trainingen. En de manager…Die stuurt op de tevredenheid van redelijk functionerende medewerkers. De relatie manager – medewerker is puur transactioneel: een tijdelijke deal in beider voordeel. Op de lange termijn leidt al deze interne gerichtheid zelfs bij de meest geweldige monopolies, verstokte overheden en bij wet ingestelde non-profit organisaties tot sleetsheid, gebrek aan vernieuwingskracht, innovatie en uiteindelijk een gebrek aan toegevoegde waarde. De wal keert uiteindelijk het schip.

Het verschil is zo cruciaal omdat het gemakkelijk tientallen procenten verschil in productiviteit, omzet en winst kan opleveren.

Bevlogen

Op het hoogste niveau is sprake van een hoge mate van Bevlogenheid in de organisatie (dus boven de in Nederland gemiddelde 20%). Waarschijnlijk is deze organisatie goed in het stimuleren van talentgebruik bij medewerkers. Mensen doen waar ze energie van krijgen en goed in zijn en worden door hun leidinggevende geprezen voor en uitgedaagd om goed werk af te leveren. Ze werken in teams samen in het belang van de klant. Verschillen tussen medewerkers worden openlijk besproken en vervolgens zoveel mogelijk benut. De aandacht ligt bij het continue verbeteren van de samenwerking voor de klant. Wat doen we al goed en wat kan er beter? De leidinggevende is bewust bezig met de ontwikkeling van mensen. Aandacht voor werkomstandigheden is beperkt omdat medewerkers geen gevoel hebben dat ze iets gecompenseerd moeten hebben:

Schermafbeelding 2016-06-11 om 13.29.33Ze onderscheiden zich door een hoge energie en dito prestaties. Ze genieten van wat ze doen. Hier zitten veel medewerkers volop in hun ontwikkeling en niet van missende competenties maar van aanvullende kennis en vaardigheden die perfect passen bij het vaststaande talentprofiel van de medewerker. Medewerkers spelen naast hun functie, rollen die bij hun aangeboren en ontwikkelde talenten passen. Is dit een geïdealiseerd plaatje? Ik kan bewijzen van niet. Ik ken een paar teams die hier naar op weg zijn. Van heel dichtbij. Succes heren en dames. Besef dat je voorop loopt! Enjoy the ride. Of zoals collega Haex het zou zeggen: “Geniet van de weg op zoek naar het grote vakantiegevoel”.

Gratis e-book over jouw talenten

Laat je e-mailadres achter en krijg het gratis e-book over al jouw 34 talenten. En regelmatig een nieuwsbrief over Talent als kracht.

Dank je wel. Je e-book komt er aan.

Pin It on Pinterest

Share This