Burn-out kun je maar beter proberen te voorkomen. Dat geldt zowel voor de medewerker die het betreft als voor de organisatie waar hij of zij werkt. Want als je eenmaal met burn-out verschijnselen te maken hebt, ben je daar niet zomaar van af. Omdat burn-out in veel opzichten het tegenovergestelde van bevlogenheid is, een kijkje in de keuken van de wetenschappelijke benadering van deze aandoening. Van daaruit maken we de reis naar bevlogenheid.  

Belang

In ons land is 22% van het ziekteverzuim gerelateerd aan psychische klachten zoals overspannenheid en burn-out. Van de totale beroepsbevolking heeft ongeveer 14% te maken met de klachten die bij burn-out optreden waarvan ‘uitputting’ de meest belangrijke is. Opgebrande werknemers hebben weinig energie en voelen zich uitgeput, en in plaats van betrokken en geboeid, zijn ze cynisch en afstandelijk. De schade van burn-out ligt ten eerste op het emotionele vlak. Er zijn grote overeenkomsten gevonden met depressieve klachten. Wat die impact nog hoger maakt is dat juist in de kwetsbare periodes van op- en afbouw van iemands carrière, de kans op een burn-out groter wordt. Wie in een burn-out situatie terecht komt, blijft daar gemiddeld 8 maanden in. De materiele kosten worden geschat op gemiddeld € 60.000[1] per burn-out slachtoffer. Dat getal hangt sterk af van de hoogte van het salaris dat door de werkgever doorbetaald wordt. De kosten voor de Nederlandse samenleving als geheel moeten worden geschat op meer dan twee miljard Euro. Je zou dus kunnen zeggen dat er een aanzienlijk maatschappelijk belang bestaat om te begrijpen wat burn-out is en hoe we met elkaar burn-out kunnen voorkomen en/of effectief behandelen.

Behandeling

Voor milde burn-out klachten helpen persoonsgerichte interventies, zoals ontspanning, Mindfulness en een cognitief-gedragsmatige aanpak. Maar zeker als je eenmaal ernstige burn-out klachten hebt, zijn er nauwelijks nog significante (aantoonbaar bewezen) remedies voor handen. Tenminste, dat kun je concluderen uit een opmerkelijk artikel in De Psycholoog[2] over burn-out van de hand van prof. dr. Wilmar Schaufeli hoogleraar aan de Vakgroep Sociale- Organisatie- en Gezondheidspsychologie van de Universiteit Utrecht en hoogleraar aan de KU Leuven.

De fictie tiert welig

Schaufeli fileerde systematisch het bestaande wetenschappelijke onderzoek en concludeert dat we eigenlijk nog maar weinig weten over burn-out als ziekte. Zowel wat het is, waar het door komt en wat je er effectief tegen kunt doen zijn nog grotendeels onbekend. Dat komt niet omdat er te weinig is onderzocht of gepubliceerd. Schaufeli schrijft dat er vele tienduizenden wetenschappelijke publicaties over het onderwerp bestaan: “Veel onderzoek en weinig antwoorden, dat zou men de paradox van het onderzoek naar burn-out kunnen noemen. Geen wonder dat bij gebrek aan wetenschappelijke feiten de fictie rondom burn-out welig tiert”. De hoogleraar stelt voor dat we teruggaan naar de tekentafel: “Dat we gewapend met de kennis van nu opnieuw nadenken over de conceptualisatie en operationalisatie van burn-out. Dit keer niet vanuit het perspectief van burn-out klachten maar van burn-out als stoornis, c.q. diagnose. En dat is precies wat er op dit moment aan de KU Leuven gebeurt”.

Naar bevlogenheid

Chaufeli is in het genoemde artikel in De Psycholoog heel helder over de stand van zaken in het wetenschappelijke onderzoek naar burn-out. Interessant is dat dezelfde Schaufeli ook expert is in het omgekeerde van burn-out; dat wat in Nederland vaak bevlogenheid wordt genoemd. In het zogenaamde Jobs-Demands Resource (JD-R) model waar hij onder andere onderzoek naar deed, verklaart Schaufeli wat bevlogenheid bevordert (en dus mogelijk burn-out voorkomt). Een artikel over dat onderzoek geeft (onder andere!) antwoord op hoe organisaties effectief de kosten voor burn-out kunnen verminderen of misschien wel voorkomen. Tot zover de cliffhanger… Volgende week deel 2.

[1]burn-out kosten

[2]Hel artikel: Schaufeli/499.pdf

Gratis e-book over jouw talenten

Laat je e-mailadres achter en krijg het gratis e-book over al jouw 34 talenten. En regelmatig een nieuwsbrief over Talent als kracht.

Dank je wel. Je e-book komt er aan.

Pin It on Pinterest

Share This